نوشته شده توسط : azhirak

نرم افزار آندروید استاتیک  نرم افزار مورد نیاز برای تمام مهندسین مکانیک، عمران و . . . است به کمک این نرم افزار میتوانید نیروهای محوری، گشتاورها، پیچش و خیز تیرها و . . . را در تیرهای یک سر گیردار، تیرهای دو سر گیردار و . . . تحت بارها و گشتاورهای متمرکز و گسترده محاسبه نمائید بسیاری از پارامترها از قبیل جرم مخصوص ماده، مدول یانگ و . . . در خود نرم افزار گنجانده شده است در ضمن نرم افزار لیست کاملی از معادلات استاندارد موردنیاز برای حل مسائل را داراست که میتوانید معادله عمومی برای هر مورد را مشاهده بفرمائید!

 

به سایت بالا مراجعه شود.



:: موضوعات مرتبط: استاتیک , ,
:: بازدید از این مطلب : 119
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 1
|
مجموع امتیاز : 1
تاریخ انتشار : 2 خرداد 1398 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak
بخش سنگها



:: بازدید از این مطلب : 25
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 8 تير 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

دانلود دیکشنری تخصصی عمران - معماری به صورت کاملا رایگان CiviliDic

***

http://azna2.persiangig.com/image/Azna/2/dictionary.jpg


http://hablolmatin.persiangig.com/image/Weblog/Download%20logo.png     دانلود    5,262 KB





:: بازدید از این مطلب : 50
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 11 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak
دانلود نرم‌افزار محاسبه ضریب زلزله C

این برنامه هم برای نرم‌افزار محاسبه ضریب زلزله C میباشد که کم حجم مناسب برای طراحی به روش آیین نامه 2800 و UBC94 و قابل استفاده برای برنامه هایی نظیر ETABS و SAP 2000 میباشد که برنامه نویسی این نرم افزار توسط جناب مهندس امیر اشتری انجام گرفته است

دانلود نرم‌افزار محاسبه ضریب زلزله C



:: موضوعات مرتبط: اتوکد , ,
:: بازدید از این مطلب : 32
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 11 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

جزوه فولاد 1 مهندس جعفری به روشLRFD

نقل قول از وبسایت ایران سازه:

 "این جزوه از کلاس درس اینجانب در نیمسال اول 92-93 دانشگاه دولتی ملایر توسط خانم زهرا مرزبان نوتبرداری شده است. محتوای جزوه بر اساس ویرایش 87 مبحث دهم است و تبعاً ممکن است تفاوتهایی بین محتوای تدریس شده با ضوابط مبحث دهم ویرایش 92 ( هر چند به میزان اندک ) وجود داشته باشد. محتوای جزوه هنوز توسط من بازبینی نشده است و وجود برخی ایرادات به خاطرات خطای انسانی در نوتبرداری نیز طبیعتاً وجود خواهد داشت. مطالب تدریس شده در این جزوه به شرح زیر است : 

 مقدمه : شامل مفاهیم کلی در روش حدی ( ترکیب بارها ، ضرایب جزیی ایمنی )

 فصل اول : اعضای کششی شامل مفاهیم سطح مقطع کلی ، خالص و موثر و محاسبه نیروی کششی مجاز ، برش قالبی

 فصل دوم : اعضای فشاری شامل محاسبه ضریب طول ستونها در قابهای مهاربندی نشده ، طراحی ستونها با مقطع تک و دوبل ( با بستهای موازی )

 فصل سوم : تیرها شامل معرفی انواع مقاطع ( فشرده ، غیرفشرده و مقاطع با اجزا لاغر ) . ضوابط طراحی تیرها ( با یا بدون مهار جانبی در بال فشاری ، مقاطع تک و دوبل I متقارن با یا بدون ورقهای تقویت ، ضوابط مربوط به کنترل خمش ، برش ، خیز و ارتعاش) ، تیرهای کامپوزیت ( معرفی کلی به همراه ضوابط طراحی این تیرها در حالت وجود برشگیر و بدون پایه موقت و با فرض عملکرد مختلط کامل و همچنین برشگیرهای ناودانی و گلمیخ)

 فصل چهارم : تیرستونها شامل ضوابط مربوط به روش تشدید لنگر و ضوابط کنترل تیرستونها با مقاطع متقارن در حالات ترکیب خمش دو محوره و بار محوری فشاری یا کششی

 فصل پنجم : کف ستونها شامل کف ستونهای فقط با بار محوری و با بار محوری و لنگر خمشی تک محوره ، بدون سخت کننده و با سخت کننده در کف ستون "

 پایان نقل قول

 این جزوه 133 صفحه و 6.7MB می باشد. حجم فایل پایین آورده شده است. فایل اصلی را می توانید از منبع اصلی:

 www.iransaze.com/ftopicp-278315.html به حجم 20Mb دانلود نمایید.



:: بازدید از این مطلب : 54
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 10 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

جزوه مکانیک خاک مهندس امیری

جزوه مکانیک خاک با حجم  2.8Mb و 77 صفحه می باشد. این جزوه حاصل نوت برداریی جناب مهندس خدابخشی در کلاس درس مهندس امیری می باشد. نسخه با کیفیت اصلی این جزوه را به حجم 12Mb را می توانید از  www.civil-e-khorramabad.blogfa.com دانلود نمایید.



:: بازدید از این مطلب : 19
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 10 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

دانلود

کتابچه آموزش گام به گام انجام پروژه راهسازی

به صورت دستی و با نرم افزار Civil3D 2015

آموزش گام به گام انجام پروژه راهسازی
 
.:.توضیحات:
روند کلی کتابچه به این صورت میباشد که ابتدا مطالب و نکات آیین نامه ای و محاسبات دستی مربوط به هر بخش آورده شده است و در ادامه نحوه اجرای بخش مربوطه در نرم افزار Civil3D نیز مورد بررسی قرار گرفته است . نرم افزار Civil3D ، تکمیل یافته نرم افزار land میباشد که اکثر نواقص نرم افزار land را ندارد . کار با این نرم افزار بسیار راحت تر بوده و بهترین نرم افزار برای انجام پروژه راهسازی میباشد . آیین نامه های مورد نیاز برای انجام هر مرحله از پروژه راهسازی در داخل خود کتابچه آورده شده است که شما میتوانید اقدام به دانلود آیین نامه ها از سایت مهندسی دانلود نمایید . این کتابچه آموزشی شامل مباحث ، نقشه توپوگرافی ، مسیریابی ، رسم واریانت راه ، طراحی قوس های افقی و رسم پلان مسیر ، اعمال دور (بربلندی) ، محاسبه اضافه عرض راه در قوس های افقی ، رسم پروفیل طولی ، ترسیم خط پروژه ،طراحی قوس های قائم،طراحی پروفیل های عرضی ،رسم Corridor ،به دست آوردن حجم عملیات خاکی ،رسم منحنی بروکنر ،تعیین فاصله متوسط حمل،انتخاب آبروها در خط القعرها،طرح روسازی ، مقطع عرضی تیپ برای روسازی ، متره و برآورد مالی ، تعدیل ، اعمال ضرایب اضافی مندرج در فهرست بهای راه سال ۹۳ و… میباشد.
  تهیه کننده: پویا عبای زبان: پارسی تعداد صفحه: 177 قالب: PDF حجم: 10.9 مگابایت منبع: mohandesidl پسورد تمام فایل ها : ucivil.ir
 
دانلود آموزش انجام پروژه راهسازی (دستی و با نرم افزار Civil3D 2015)


:: بازدید از این مطلب : 4308
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 10 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

یکی از عوامل اصلی و شرایط لازم اعضاو قطعات بتن مسلح، یکپارچگی کلی و چسبندگی و پیوستگی کامل بین بتن و فولاد می‌باشد. این شرایط باید به ترتیبی فراهم گردد کهتحت بارها و شرایط بهره‌برداری هیچ‌گونه لغزشی بین فولاد و بتن رخ ندهد. اگرچه لغزش آرماتور نسبت به بتن اطراف آن الزاماً به از دست‌رفتن مقاومت و فروریختگی زودرس منجر نمی‌شود، اما برای تأمین یکپارچگی و عملکرد بهتر سازه سعی بر آن است که چسبندگی فولاد و بتن در مراحل مختلف سازه حفظ گردد.

مقایسه اقتصادی وصله مکانیکی و پوششی میلگرد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

با توجه به محدودیت طولی میلگردها و همچنین دلایل دیگر مانند لزوم تغییر قطر میلگردها در یک راستا، به منظور ایجاد عملکرد کششی و یا فشاری پیوسته در دو میلگرد واقع دریک امتداد، انجام وصله آرماتور اجتناب ناپذیر است.

درآئین‌نامه‌هایساختمانی، سه روش برای وصله آرماتورهای کششی مطرح گردیده است:
1) وصله پوششی:مجاور هم قرار دادن دو میلگرد در یک طول مشخص
2) وصله جوشی: جوش دادن دو میلگرد به یکدیگر
3) وصله مکانیکی: بکارگیری وسایل مکانیکی خاص.
وصله جوشی با توجه به تنوع میلگردهای تولید داخل و یا خارج موجود در بازار (که اغلب جوش‌ناپذیر می‌باشند) و همچنین نیاز به نیروی متخصص و ایجاد شرایط ویژه، در اکثر موارد از نظر فنی قابل قبول نمی‌باشند.


برای تبیین وتشریح مسئله مهار میلگردها در بتن و وصله پوششی تعاریف آیین‌نامه‌ای زیر را بیان می‌کنیم.


1) طول مهاری میلگردها در کشش:

که با ld نمایش داده می‌شود و به عواملی مانند مقاومت مشخصه فولاد، مقاومت مشخصه فشاری بتن، موقعیت میلگرد، اندود میلگرد، پوشش میلگرد، فاصله آزاد بین میلگردها، قطر میلگرد و مقدار آرماتور عرضی موجود در طول گیرایی، بستگی دارد.

برای محاسبه طول ld می‌توان از جدول تقریبی «الف» که توسط ACI ارائه گردیده، استفاده نمود و یا از روابط ارائه شده استفاده کرد.


2) طول وصله پوششی:

طول وصله پوششی باید حداقل برابر 1.3ld باشد. این طول برای میلگردهایی افقی که حداقل 300 میلیمتر بتن تازه در زیر آنها در زیر قسمت وصله ریخته شود (مانند آرماتور بالایی تیرها و یا پی) باید 3/1 برابر شود، یعنی برابر 1.69ldگردد

 

 

جدول الف: طول مهاری لازم برای فولادهای تحتانی تحت شرایط مکانی مختلف وبدون پوشش اپوکسی با مقاومت تسلیم فولاد fy=400 MPa در بتن معمولی (کتاب سازه های بتن آرمه-دکتر داود مستوفی نژاد )

شرایط میلگرد در طول مهاری یا وصله

مقاومت بتن
fc (MPa)

طول مهاری طول همپوشانی در میلگردهای ستون و تحتانی تیر و پی طول همپوشانی در میلگردهای فوقانی تیر و پی
ld ld 1.3ld 1.3ld 1.3x1.3ld 1.3x1.3ld
db≤Φ20 db≥Φ22 db≤Φ20 db≥Φ22 db≤Φ20 db≥Φ22

استاندارد:
 فاصله بین آزاد بین آرماتورها حداقل برابر db  باشد، پوشش روی میلگرد حداقل برابر db  باشد و درفاصله طول مهاری حداقل خاموت مورد تاکید آیین‌نامه استفاده شده باشد.
و یا
 فاصله آزاد بین آرماتورها حداقل  2db  باشد و پوشش آرماتورها حداقل برابر db باشد.
 شرایط نشان داده شده در شکل «الف»

 

 

20

43 db

54 db 56 db 70 db 73 db 91 db
25 38 db 48 db 49 db 62 db 64 db 81 db
30 35 db 44 db 46 db 57 db 59 db 74 db
35 32 db 41 db 42 db 53 db 54 db 69 db
40 30 db 38 db 39 db 49 db 51 db 64 db
سایر حالات 20 64 db 80 db 83 db 104 db 108 db 135 db
25 58 db 72 db 75 db 94 db 98 db 122 db
30 53 db 66 db 69 db 86 db 90 db 112 db
35 49 db 61 db 64 db 79 db 83 db 103 db
40 46 db 57 db 60 db 74 db 78 db 96 db

 

 



:: بازدید از این مطلب : 108
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 10 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

ساباط‌ها (سابات) از ویژگی‌های مهرازی (معماری) زیست بوم‌های گرمسیر و کویری هستند و در استان‌هایی مانند یزد، کرمان، اصفهان و خوزستان- خراسان جنوبی و .... یافت می‌شوند.

یکی از کارکردهای سابات پدید آوردن سایه و جایگاهی خنک برای رهرگذران است.این سازه به شوند نیمه پوشیده بودن در تابستان به پدید آمدن کوران هوا می‌انجامد که هوای درون سابات رااز بیرون آن خنکتر میکند.

همین نیمه پوشیده بودن در زمستان به گرمتر شدن هوای درون سابات از بیرون آن می انجامد. سابات‌ها همچنین مایه یکپارچگی و استواری خانه‌های کنارشان هستند و به آنها در پایداری در برابر نیروهای پدید آمده از فشار سازه کمک می‌کنند.

واژه سابات در زبان پارسی دارای ریشه‌ای کهن است. بخش نخست آن «سا» به چم(معنا) آسایش و بخش دوم آن «بات» نشانگر ساختمان، آبادی و سازه‌است.

همچنین گفته شده که سابات از واژه سایه باد گرفته شده زیرا این بنا سایه و باد را برای مردم در گرمای تابستان فراهم می‌کردند.



:: موضوعات مرتبط: معماری , ,
:: بازدید از این مطلب : 519
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 10 خرداد 1394 | نظرات ()
نوشته شده توسط : azhirak

بادگیر برج‌هایی هستند که برای تهویه بر بام خانه‌ها ساخته می‌شود. بادگیر را همچنین بالای آب انبارها و دهانهٔ معدن‌ها برای تهویه می‌سازند. در خانه‌ها هوای خنک از بادگیر، که نوع ابتدایی تهویهٔ مطبوع به شمار می‌رود، به اتاق‌های طبقهٔ همکف یا زیرزمین‌ها فرستاده می‌شود. بادگیر از عناصر و سمبل‌های معماری ایرانی هستند ولی امروزه در بسیاری از کشورهای خاورمیانه استفاده می‌شوند.

 

پیشینه بادگیر

بادگیر از مظاهر و سمبل‌های تمدن ایرانی است دقیقاً معلوم نیست اولین بادگیر در کدام شهر ایران ساخته شده است.

استفاده از بادگیر از سال‌های بسیار قدیم در ایران متداول بوده است. بادگیرها با اشکال مختلف در شهرهای مرکزی و جنوب ایران ساخته شده که هر کدام بر حسب ارتفاع و جهت باد مطلوب طراحی و اجرا شده‌اند.

تا قبل از اختراع کولر برقی و گسترش آن در شهرهای مختلف، از بادگیر در ابنیه مختلف مسکونی، مذهبی و خدماتی استفاده می شده است و هنوز هم می‌توان باقی‌مانده این بادگیرها را در اقلیم گرم و مرطوب جنوب در شهرهایی مانند بندر عباس، بندر لنگه، قشم، بوشهر و اقلیم گرم خشک نواحی مرکزی مانند کرمان، نایین، یزد، طبس، کاشان، سمنان، اصفهان و حتی نواحی جنوب شهر تهران مشاهده نمود.

ساختار

بادگیر معمولاً چهارگوش است و در دیوارهای چهارگانهٔ آن چند سوراخ تعبیه شده‌است. درون بادگیر با تیغه‌ها و جدارهایی که از خشت یا چوب و خشت ساخته شده‌است، به چند بخش تقسیم می‌شود.

معماران محلی برای ساختن بادگیر از پشت بام خانه و از جایی که مشرف به اتاق کوچکی است که برای بادگیر اختصاص داده‌اند با خشت یا آجر، تنوره بادگیر را با مقطع مستطیل می‌چینند تا به ارتفاع معینی برسد. سپس بالای این تنوره‌ها چهار دیواره را دو چوب به شکل ضربدر «×» می‌گذارند.

به گونه‌ای که دو سمت هر چوب در دو زاویه مقطع قرار بگیرد و سپس دیوارهای سمت شرق و غرب و جنوب بادگیر را دو تا پنج و دو دهم متر بالا می‌آوردند. سپس در قسمت شمال که رو به باد «اصفهانی» است با نیم خشت یا آجر نیمه به عرض شش سانتی‌متر، روی تنور را تا ارتفاع معینی می‌چینند. ارتفاع این تیغه‌ها ۴۰ سانتی‌متر بلندتر از سایر دیوارهاست.

بادگیر در ساختمان‌هایی که دسترسی کمی به باد دارد می‌تواند باد بالای بام را به ساختمان بیاورد(سرمایش) در بافت‌های متراکم با ساختمان‌های کوتاه دسترسی یکایک ساختمان‌ها به باد امری دشوار است زیرا ساختمان‌های رو به باد مانع دسترسی ساختمانهای پشت به باد می‌گردند.

کارکرد

اولین بادگیرها در یزد و کرمان خودنمایی کردند. سیستم کاری بادگیرها به این نحو می‌باشد که هوای جاری بیرون از خانه را به داخل خود می‌کشند و با تشت‌های آبی که درون آن‌ها تعبیه شده، هوا را خنک و سبک می‌کنند و به داخل خانه هدایت می‌کنند.

بادگیر اعظم بازار برزگ کرمان، بادگیر باغ دولت‌آباد یزد، بادگیر چپقی سیرجان و بادگیرهای بندرعباس، بندرلنگه، قشم و سیستان از دیدنی‌ترین بادگیرهای ایران هستند.

بادگیر و ایران

بادگیر از مظاهر و سمبلهای تمدن ایرانی است دقیقاً معلوم نیست اولین بادگیر در کدام شهر ایران ساخته شده ولی سفرنامه نویسان قرون وسطی بیشتر از بادگیرهای شهرهای کویری و گرم و خشک مانند یزد و گناباد و طبس، کرمان، بم و زاهدان نام برده‌اند کاریز و بادگیر و خانه‌های گنبدی بدون تردید از نمادهای تمدن ایرانی است هر سه کلمه بصورت معرب به زبان عربی نیز راه یافته قنات - بادجیر و بادکیر و قبه و قبعه معرب‌های فارسی کلمات فوق هستند.

شهر تاریخی یزد به شهر بادگیرها معروف است و به تحقیق، نسبت به سایر شهرهای مرکزی ایران دارای بیشترین تعداد و نوع بادگیر است.

در این شهر، مرتفع‌ترین بادگیر جهان یعنی بادگیر باغ دولت‌آباد به ارتفاع ۳۳٫۳۵ متر وجود دارد. بادگیرهای شهر کرمان و کاشان، زابل و بندر لافت و بندرلنگه و بندرعباس در هرمزگان نیز از بادگیرهای دیدنی ایران محسوب می‌شوند.

انواع بادگیرها و معماری

بادگیرهای ایران به طور کلی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  1. بادگیرهای اردکانی
  2. بادگیرهای کرمانی
  3. بادگیرهای یزدی

1. بادگیر اردکانی: این نوع بادگیر بیشتر در منطقه اردکان (یزد) دیده می شود و بنای آن نسبت به سایر انواع بادگیرها، تا حدی ساده و از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است. به همین دلیل ممکن است برای هر اتاقی یک بادگیر بسازند

 2. بادگیر کرمانی: بادگیر کرمانی که ساده و نقریبا محقر است، به خانه های طبقه متوسط و پایین اختصاص دارد. ساختن این نوع بادگیر، از عهده هر بنایی بر می آید و مصالح عمده آن بیشتر خشت و گل است. کار این بادگیر تا حدودی نسبت به بادگیر اردکانی دقیق تر و ایده‌آل تر است. زیرا فشار باد به یک جهت موجب تخلیه سریع هوای گرم و آلوده از طرف دیگر می گردد. ضمناً بادگیر بیشتر آب انبارها را نیز بصورت بادگیر کرمانی درست می کنند تا از یک سمت آن، هوای خوش و مطبوع به سطح آب برسد و از طرف دیگرش، هوای گرم به بیرون برود.

3. بادگیر یزدی: بادگیر یزدی که از سایر بادگیرها بزرگتر است، معمولاً چهار طرفه یا یا هشت طرفه ساخته می شود و به همین لحاظ این نوع بادگیر را در برخی مناطق، «بادگیر چهار طرفه» یا «چهار سویه» هم می نامند. البته ساختمان آن از نظر معماری، از سایر بادگیرها، مشکل تر و پیچیده تر بوده و ارتفاع آن معمولاً زیاد است

در شهر یزد تمامی بادگیرها مرتفع و چهار طرفه یا هشت طرفه هستند. ولی برعکس در شهر میبد که در ۵۰ کیلومتری غرب شهر یزد است، بادگیرها کوتاه و یک طرفه هستند.

این امر بدین خاطر است که در میبد، بادهای کویری، توام با گرد و غبار از سمت کویر می‌وزد و اهالی مجبورند که بادگیرهای خود را پشت به این باد و در جهت باد مطلوب بسازند.

ولی در یزد، چون بین دو رشته کوه قرار گرفته، بادهای کویری کمتر جریان دارد و می‌توان بادگیرهای مرتفع چند طرفه احداث نمود.

معماری بادگیر

بادگیرها معمولاً یک طرفه، چهار طرفه و یا هشت طرفه می‌باشند. در شهر یزد تمامی بادگیرها مرتفع و چهار طرفه یا هشت طرفه هستند. ولی برعکس در شهر میبد که در ۵۰ کیلومتری غرب شهر یزد است، بادگیرها کوتاه و یک طرفه هستند.

این امر بدین خاطر است که در میبد، بادهای کویری، توام با گرد و غبار از سمت کویر می‌وزد و اهالی مجبورند که بادگیرهای خود را پشت به این باد و در جهت باد مطلوب بسازند. ولی در یزد، چون بین دو رشته کوه قرار گرفته، بادهای کویری کمتر جریان دارد و می‌توان بادگیرهای مرتفع چند طرفه احداث نمود.

طرزکاربادگیر

عملکرد بادگیر بدین صورت است که باد مطلوب را گرفته و آن را به داخل اتاق‌های اصلی ساختمان، آب انبار و یا سرداب هدایت می‌کند. در بعضی از مساجد حاشیه کویر مانند مسجد قدیمی اردکان و مسجد جامع فیروز آباد در استان یزد، دریچه بادگیر درست در بالای محراب قرار دارد. به این ترتیب، باد مطلوب وارد بخش‌های مختلف ساختمان می‌گردد و باعث تهویه و خنکی آن می‌شود.

بعضی از بادگیرها هم از طریق جابجایی هوا و هم از طریق تبخیر این عمل را انجام می‌دهند. سیستم برودتی بادگیر باغ دولت‌آباد از طریق روش دوم است؛ بدین صورت که جریان هوا پس از ورود به داخل ساختمان از روی یک حوض سنگی کوچک و فواره رد می‌شود و سپس از آنجا به سایر اتاق‌ها هدایت می‌گردد اتاق زیر بادگیر که حوض و فواره در آن قرار دارد به صورت هشتی (هشت ضلعی) است و درهای متعددی در آن وجود دارد. در هر زمان که نیاز به خنک نمودن اتاق خاصی باشد، در بین آن اتاق و اتاق هشتی زیر بادگیر را باز می‌نمایند.

جهت تقویت عملکرد خنک سازی بادگیر و استفاده از برودت تبخیری از روش‌های دیگری نیز استفاده می شده است. به عنوان مثال، در شهر بم بادگیری وجود دارد که از ساختمان، حدود ۵۰ متر فاصله دارد و با یک کانال زیرزمینی به آن مرتبط است.

در بالای این کانال، یک باغچه قرار دارد. بعد از آبیاری باغچه، رطوبت آن به دیوارهای کانال ارتباطی نفوذ می‌کند و نسیم بادی که از بادگیر به سمت ساختمان جریان دارد را خنک تر می‌نماید. در بعضی از موارد نیز در روی دهانه بادگیر، حصیر، سوفال و یا بوته‌های خار قرار می‌دادند و روی آن آب می‌پاشیدند و بدین طریق رطوبت و برودت‌های هوای ورودی را افزایش می‌دادند.

تا پیش از پیدایش یخچال برقی، در بسیاری از خانه‌ها، مواد غذایی را در محوطه زیر بادگیر نگاه می‌داشتند تا خنک بماند و دیر تر فاسد شود.

عملکرد فیزیکی

در باره نوع عملکرد بادگیرها در حقیقت دو نوع عملکرد اساسی وجود دارد

الف - عمل بر اساس اصل کشش دهانه‌های رو به باد و مکش دهانه‌های پشت به باد

طرز کار بادگیر اصولاً بر این پایه نهاده شده است که از وزش باد برای کشاندن هوای خوش به درون ساختمان و از عکس العمل نیروی آن یعنی مکش برای راندن هوای گرم و آلوده استفاده می‌شود. شاید این توضیح لازم نباشد که چون باد به مانع یا دیواره پره‌های درونی بادگیر برخورد ناچار به فرود آمدن می‌شود، ولی عرض این نکته لازم است که شکافهای دیگر بادگیر که پشت به جهت وزش باد دارند، هوای آلوده وگرم را به دست باد می سپارند و کار هواکش و دستگاه مکنده را انجام می‌دهند.

این نوع عملکرد بادگیر در حقیقت با توجه به این اصل صورت می‌گیرد که هنگامی گه باد به بدنه‌ای برخورد می‌کند، با توجه به تراکم بیشتر هوا در وجهی که مقابل باد قرار دارد، در این وجه فشار مثبت ایجاد شده و در وجه دیگر فشار منفی خواهیم داشت. بنابراین در صورت ایجاد بازشو در طرفین حرکت باد از فشار مثبت به فشار منفی را شاهد خواهیم بود. در بادگیرها نیز با توجه به همین اصل دهانه رو به باد هوا را به درون خود می‌کشد و به داخل ایوان می‌برد و هوای داخل ایوان با توجه به فشار منفی ایجاد شده در دهانه پشت به باد به بیرون کشیده می‌شود.

در برخی از مواقع با عبور دادن باد بادگیر از روی آب وسردخانه‌ها و با توجه به تبخیر سطحی، رطوبت لازم را نیز تامین می‌نمایند. در مناطقی مانند مصر و هندوستان این عمل با قرار دادن کوزه پر از آب در مقابل مسیر باد صورت می‌گیرد.

ب- عمل بر اساس اختلاف دما:

اما به نظر می‌رسد آنچه که کمتر مورد توجه اهل فن در این زمینه می‌باشد. کار کردن بادگیر بر اساس اختلاف دمایی است. در حقیقت هنگامی که وزش بادی به صورت محسوس وجود ندارد بادگیر بر اساس همین اصل عمل می‌کند.

در روز با توجه به آفتاب خوردن وجه جنوبی بادگیر هوای موجود در وجه جنوبی بادگیر گرم می‌شود و به بالا می‌رود. این هوا به وسیله هوای داخل ایوان که به بالا کشیده می‌شود، جبران می‌گردد و در حقیقت نوعی خلا نسبی داخل ایوان ایجاد می‌گردد که هوای خنک داخل حیاط را به درون خود می‌کشد. به همین ترتیب هوای موجود در دهانه شمالی نیز به پایین کشیده می‌شود.

در شب هوای بیرون سرد می‌شود، و به سمت پایین حرکت می‌نماید. این هوا در اثر حرارت ذخیره شده در دیواره‌ها گرم شده و به بالا می‌رود و این چرخه تا هنگامی که دمای دیوارها و هوای بیرون یکی شود ادامه می‌یابد. ولی به طور معمول پیش از رسیدن به این وضعیت شب تمام شده و دوباره بادگیر به نحوی که در بالا توضیح داده شد، عمل می‌کند.

به طور کلی در اکثر مواقع بادگیرها در حالتی بین حالاتی که توضیح داده شد عمل می‌کنند. یعنی هم بر اساس مکش و کشش و هم بر اثر تفاوت دمایی عمل می‌کن.

خاصیت دودکشی بادگیر

از خصوصیات دیگر بادگیر می‌توان از اثر دودکش نام برد. در مواقعی که باد جریان نداشته باشد، هوای گرم داخل بنا صعود می‌کند و از طریق بادگیر به خارج بنا منتقل می‌شود و بدین صورت کماکان یک جریان هوا در داخل ساختمان برقرار می‌گردد هرچند که شدت آن کمتر از مواقعی است که باد در محیط خارج جریان داشته باشد.

ž اغلب بادگیرها، دارای چوب بست‌هایی هستند که دو طرف دهانه بادگیر را به هم متصل می‌کنند و انتهای این چوب بست‌ها از بدنه بادگیر بیرون می‌باشد. این چوب بست‌ها جهت افزایش استحکام و مقاومت بادگیر در مقابل فشار باد است و به صورت کششی کار می‌کنند و نمی‌گذارند که پره‌های داخلی و بدنه بادگیر از یکدیگر جدا شوند.

علت آنکه انتهای این چوب‌ها را نمی‌برند این است که در زمان تعمیر و مرمت بادگیر، داربست‌ها را به این چوب‌ها متصل می‌کنند و از روی داربست‌ها، تعمیرات لازمه را انجام می‌دهند.

مشکلات بادگیرها وروش جلوگیری ازآن

از جمله مشکلاتی که در رابطه با بادگیر وجود دارد این است که با وجود کلیه تمهیدات، باز هم مقداری گرد و غبار وارد فضای داخل بنا می‌شود. به علاوه، پرندگان، جانوران موذی و حشرات نیز از طریق مجرای بادگیر وارد فضای داخل می‌شوند. همچنین کنترل کامل مقدار جریان هوا و میزان رطوبت و برودت میسر نمی‌باشد.

انواع بادگیرازحیث جهت

بادگیر یک طرفه

بادگیرها از لحاظ شکل بیرونی چند دسته هستنند. ساده ترین نوع بادگیر یک جناحی است و بسیار کوچک و محقر بر فراز محفظه‌ای مانند سوراخ بخاری در پشت بام ساخته می‌شود در این روش برای پرهیز از گزند گرد بادها و توفانهای سهمگین، بادگیر را فقط در جهت بادها ی خنک و نسیم‌های مطبوع می‌سازند جبهه‌های دیگر آن را می‌بندند.

در برخی موارد بادگیرها ی یک طرفه را پشت به بادها ی شدید و آزار دهنده می‌سازند و در واقع این بادگیر عملکرد تهویه و تخلیه هوا را انجام می‌دهد.

ابعاد آن نسبت به سایر انواع کوچکتر وشکل آن اولیه تر است این مسیر مورب (که در بالای بام دیده می‌شود) پس از اتصال به کانال عمودی داخل دیوار و پنجره خروجی داخل ساختمان مانند بخاری در یک ضلع اتاق قرار می‌گیرد وتهویه را انجام می‌دهد. این نمنه بیشتر در مناطق سیستان وقسمتی از شهرها ی بم دیده می‌شود.

""بادگیر دو طرفه"" نوع دو طرفه که دارای دو وجه روبرو یکدیگر و با پنجره‌های بلند و باریک بدون حفاظ ساخته می‌شود ودر قسمت داخلی ساختمان به شکل یک یا دو حفره در طاقچه دیده می‌شود این نمونه در سیرجان و به ندرت در کرمان دیده می‌شود.

""بادگیر سه طرفه"" سه جناحی است و دو نوع دارد، سه جناحی متصل و سه جناحی منفصل (اشکم دریده). در این نمونه می‌توان به تفکیک از یک یا دو یا سه جبهه استفاده کرد البته استفاده از این نوع بادگیر نادر است.

""بادگیر چهار طرفه"" باد گیرها ی چهار طرفه است که به شکل کامل و مفصل تر از انواع دیگر ساخته شده‌اند، و معمولاً داخل کانالها ی آن با تیقه‌ها یی از آجر یا چوب یا گچ به چند قسمت تقسیم می‌شوند و بعضی از نمونه‌ها در زیر کانال بادگیر حوض به نسبت بزرگ و زیبایی می ساخته‌اند که هوای خشک و دارای گردو غبار پس از برخورد با آب با جذب رطوبت خنک و گرد غبار آن جدا و هوای اتاق (حوض خانه) در گرمای تابستان بسیار مطبوع می شده است. در مناطقی که امکان ایجاد حوض خانه در طبقه همکف وجود نداشته است آب قنات را در زیر زمین جاری و نمایان می‌کردند و اتداد کانال بادگیر نیز تا روی این جریان آب ادامه می یافته است. این فضاها (سرد آب‌ها) محل تجمع اهالی خانه در بعد از ظهرهای تابستان بوده است.

""بادگیر چند طرفه"" این نمونه در یزد، کرمان و بوشهر و... دیده می‌شود در شهرستان یزد و برخی از قسمتها ی مرکز ایران بادگیرهای چند وجهی (معمولاً هشت وجهی و حتی گاهی مدور) معمول است که نوع پنجم بادگیرها را تشکیل می‌دهند.

بادگیر چپقی

بادگیر چپقی نوع ششم بادگیر است که به جای فضای مکعبی شکل خارجی، سازنده از ایجاد چند لولهٔ خم دار (زانو مانند) برای حجم خارجی بادگیر استفاده کرده است، اما کانالها و قسمتها ی داخلی مانند نمونه‌های چند طرفه است این نوع بادگیر تنها در سیرجان دیده شده است. نما سازی بادگیر خود از ویژگیهای خاصی برخوردار است و در نهایت ظرافت به وسیلهٔ آجر کاری و یا گچ بری ساخته می‌شود.

نماسازی بادگیرها

نماسازی بادگیرها خود از ویژگی‌های خاصی برخوردار است و در نهایت ظرافت به وسیله آجرکاری و یا گچ‌بری ساخته می‌شود. در این جا لازم است از بادگیر مضاعف، بادگیر دواشکوبه و بادگیر حفره‌ای نیز نام برد. در شیراز نیز بادگیرهایی کم و بیش دیده می‌شود که به عنوان نمونه می‌توان از بادگیر ارگ و آب انبار کریم‌خان زند یاد کرد.

محل قرار گیری بادگیر

استفاده از بادگیرها به طور عمومی در دو نوع از ابنیه رواج دارد: آب انبارها و خانه‌ها.

  • آب انبارها:

در آب انبارهای شهری با توجه به در نظر گرفتن جهت وزش باد مناسب از تعدادی بادگیر که تعداد آنها تا هفت عدد در نوسان است، استفاده می‌شود. که در این حالت هر بادگیر با بادگیر مقابل خود به صورت کششی و مکشی کار می‌کنند. در آب انبارهای صحرایی به طور معمول یک بادگیر یک طرفه یا دو طرفه استفاده می‌شود. محل قرار گیری این بادگیرها در دور تا دور آب انبار و جهت آنها رو به باد مناسب می‌باشد

  • خانه‌ها:

در مقوله خانه‌ها و محل قرارگیری بادگیرها به بررسی بادگیرهای خانه‌های شهر یزد می‌پردازیم. به طور عمومی بادگیرها محل قرارگیری بادگیرها با توجه به موقعیت تابستان نشین تعیین می‌شود و به همین دلیل اکثر بادگیرهای شهر یزد در ضلع جنوبی ساختمانها و بر روی ایوان تابستان نشین قرار دارد. البته موارد استثنایی چون خانه امامزاده‌ای یزد را می‌توان یافت که با توجه به قرارگیری تابستان نشین و زمستان نشین در طبقات باد گیر در ضلع شمالی خانه قرار دارد. اکثر این بادگیرها بادگیرهای چهار طرفه بلند می‌باشند.

منحصربه‌فردترین بادگیرها

  • بادگیر هشت طرفهٔ باغ دولت‌آباد یزد:

بادگیر باغ دولت‌آباد یزد با ۳۳ متر ارتفاع بلندترین بادگیر جهان است. بادگیر ۸ طرفه این باغ با ارتفاع بلند در دنیا بی نظیر است. برخی از کارشناسان معتقدند بادگیر خانه‌ها در یزد نمایانگر تشخص و منزلت اجتماعی صاحبان آنها در گذشته بود؛ این موضوع از طریق ارتفاع و نوع تزئینات آنها مشخص می شود‌

  • بادگیرهای حفره‌ای خانهٔ بروجردی‌ها کاشان
  • بادگیر سه طبقه و چهارطرفهٔ باغ صدری (نمیر) تفت
  • بادگیر چپقی سیرجان
  • بادگیر دو طبقه و هشت طرفهٔ باغ امیر در طبس
  • بادگیر دو طبقه و چهار طرفهٔ خانهٔ آقازاده در ابرکوه
  • بادگیر دو طبقه با سطح مقطع دایره‌ای در کاخ چهل ستون سرهنگ آباد


:: بازدید از این مطلب : 39
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : 10 خرداد 1394 | نظرات ()

صفحه قبل 1 2 3 4 5 ... 9 صفحه بعد